Chẳng có chuyến xe nào là miễn phí

[UBER – GRAB] Chẳng có chuyến xe nào là miễn phí

CHIA SẺ
Một đánh giá thú vị về tài xế uber, rate này khá hài hước chắc chỉ đùa cho vui chứ khách hàng mà thế này thì thích quá :D
Một đánh giá thú vị về tài xế uber, rate này khá hài hước chắc chỉ đùa cho vui chứ khách hàng mà thế này thì thích quá :D

Mượn tạm câu nói của Warrent Buffet đã nói trước đây về thị trường đầu tư – tài chính “Chẳng có bữa ăn nào là miễn phí” tôi tạm đặt tiêu đều bài viết này là “Chẳng có chuyến xe nào là miễn phí” có lẽ sát nghĩa hơn cả cho toàn bộ ý chính của bài viết này.

Có lẽ để nói về UBER và GRAB thì sẽ không bao giờ hết cái để mà nói vì bản thân thị trường xe  công nghệ có rất nhiều cái thay đổi, nó không chỉ thay đổi thường xuyên theo công nghệ mà nó còn nhiều vấn đề liên quan từ pháp lý tới người tiêu dùng, từ yếu tố thị trường, giá cả thậm chí cả những khái niệm mới được sinh ra mà bản thân người tạo ra cuộc chơi này cũng chưa hiểu hết hoặc khách hàng cũng chưa kịp hiểu điều gì đang diễn ra, cái họ thấy trước mắt là được đi xe giảm giá với thái độ phục vụ của tài xế tốt hơn.

Quay lại chủ đề chính của bài viết liên quan tới UBERGRAB (tất nhiên sau này có thể có các tên tuổi khác tham gia thị trường Việt Nam về xe cộ như Didi hay Go-Jek cũng không loại trừ. Lúc đó hãng nói chuyện về họ, tạm thời chúng ta coi UBER và GRAB như những hình mẫu đem ra so sánh và làm ví dụ cho các ý tưởng bài viết dưới đây nhé.

1 – GIẢM để mà TĂNG

Chúng ta hãy đi từ góc nhìn của khách hàng nhé. Hãy đặt ra câu hỏi rằng “Lý do gì mà một khách hàng đã từng và đang đi xe taxi truyền thống lại muốn chuyển qua thậm chí chuyển hẳn sang đi taxi công nghệ ( Uber , Grab)?” Hẳn taxi công nghệ phải có gì đó tốt hơn chứ nhỉ hay đơn giản chỉ là tò mò mà thôi. Nếu chỉ do tò mò thì khách hàng họ chi gọi xe Uber hay Grab một,hai lần mà thôi. Khi mà Uber và Grab lôi kéo được một lượng người đi đủ lớn khoảng vài triệu người TO MÒ này thì sẽ chẳng ai đi nữa, vậy là họ không có doanh thu. Có phải vậy không nhỉ? Chắc chắn là không bởi nếu vậy họ sẽ sớm nhận ra và STOP ngay lập tức trước khi quá muộn.

Lái xe Grab Bike đứng đầy đường ngay sát cổng bấn xe khách trong thành phố chờ khách ra, họ đó khách mà không cần chạy qua app, rõ ràng con số lái xe Gerab bike áp đảo so với lái xe uber motor
Lái xe Grab Bike đứng đầy đường ngay sát cổng bến xe khách trong thành phố chờ khách ra, họ đó khách mà không cần chạy qua app, rõ ràng con số lái xe Gerab bike áp đảo so với lái xe uber motor

Rõ ràng UBER và GRAB dấy lên một làn sóng về một cuộc cách mạng(sự thay đổi) về thói quen tiêu dùng của người đi xe taxi truyền thống. Có rất nhiều lợi điểm mà taxi công nghệ đem lại như giá rẻ hơn(tạm thời là thế) do các hãng như Uber , GRab tuyên bố họ dùng công nghệ nên giảm chi phí vận hành tổng đài gồm toàn người như taxi truyền thống, ngoài ra họ cho khách hàng kết nối trực tiếp với tài xế ở khu vực gần nhất bằng google maps một cách chính xác nhờ đó giảm thời gian lưu chuyển của xe, tăng số chuyên xe và tần suất sử dụng lên cao từ đó giảm chi phí cho lái xe, ngoài ra khách hàng đặt xe qua app mobile sẽ luôn biết lái xe đón mình là ai ngược lại lái xe cũng biết khách hàng là ai như biết mặt, số xe , số điện thoại và số sao (đánh giá lẫn nhau) của người mà mình sẽ phục vụ từ đó tạo ra cộng đồng lái xe và khách hàng đi xe văn minh lịch sự được tưởng thưởng xứng đáng(nghe hấp dẫn nhỉ, nghe như kiểu làm theo làm theo sở thích hưởng theo thành tích ý nhỉ ), ngộ nhỡ bạn có quên đồ thì sẽ biết gọi lại tài xế đã đi chuyến đó để lấy lại đồ hoặc nếu có khiếu nại gì (như hình) thì còn biết và phản ánh chứ nhỉ(taxi truyền thống sao làm được điều này nếu bạn không gọi qua tổng đài mà bắt xe dọc đường cũng chẳng nhớ biển số xe và số lái xe), chưa hết nếu bạn đi xe công nghệ thì trông cũng oách hơn xe cũng sạch hơn vì xe là xe cá nhân không có mào và được chăm chút hơn xe taxi truyền thống ( cha chung không ai khóc ).

Hay thật, hay quá, biết bao nhiêu là ưu điểm mà chưa thấy nhược điểm nào ( về phái người tiêu dùng). Vậy thì chần chừ gì nữa mà không bước ngay lên xe công nghệ mà đi, quên luôn taxi truyền thống vừa cũ vừa hôi vừa đắt chứ còn gì nữa .

Đúng là một cuộc cách mạng về tiêu dùng. Nhưng bạn nên nhớ đã là cuộc cách mạng thì bao giờ cũng có đổ máu. Điều này dự báo cái kết của taxi truyền thống.

Thực ra mà nói trong biết bao cái hay ở trên thì với người dùng Việt Nam chủ yếu vẫn quan tâm về giá, NGON – BỔ nhưng vẫn phải rẻ. Nếu giá không rẻ thì những yếu tố khác là vô nghĩa. Lý do là nước mình bị bẫy thu nhập trung bình, giá xe taxi ở VN ở mức cao so với các nước trong khu vực trừ Singapore trong khi thu nhập bình quân chỉ bằng 1/5-1/10 các nước khác. Khi mà túi tiền của bạn eo hẹp, bạn không có quyền lựa chọn. GIÁ – GIÁ – GIÁ sẽ quyết định hành động của bạn. Biết rõ yếu tố này nên khi UBEr và GRAB vào Việt Nam họ dùng mọi chiêu trò oánh vào tâm lý giá rẻ để chiêu dụ khách hàng. Nếu bạn để ý không bao giờ thấy thông điệp quảng cáo nào ( trực tiếp) nói về các lợi thế khác như xe đẹp, sạch, an toàn… mà chỉ thấy Uber tung voucher, Grab khuyến mại, tặng quà, miễn phí mã giảm giá. Do đó trong bài viết này tôi chỉ đề cập vấn đề giá xuyên suốt bài viết và nó cũng là mấu chốt để đánh bại taxi truyền thống, con át chủ bài của UBER và GRAB.

Một xe taxi truyền thống treo biển đuổi xe phản đối uber grab không biết là như này là tự phát hay do hãng nhỉ
Một xe taxi truyền thống treo biển đuổi xe phản đối uber grab không biết là như này là tự phát hay do hãng nhỉ

Không ai trong chúng ta tự đặt câu hỏi vì sao UBER và GRAB cứ liên tục giảm giá, tặng tiền thưởng cho lái xe và mã khuyến mại cho khách hàng chưa? Hay chúng ta cứ thấy quà cho tặng  MIỄN PHÍ là dùng mà không quan tậm nguyên nhân sâu xa của nó. Tất nhiên là khách hàng thì chả quan tâm làm gì, thằng nào rẻ thì mình đi thôi. Nhưng là những người có lý trí hơn họ sẽ hiểu cuộc chơi khuyến mãi này không phải là mãi mãi, điều đó có nghĩa là sau khi hết khuyến mại thì họ sẽ phải đi với giá đắt hơn, thậm chí đắt hơn nhiều so với thời chỉ có taxi truyền thống. TẠI SAO vậy?

GRAB tung ra hàng loạt chương trình chỉ cần nhập mã khuyến mại là bạn hầu như không phải trả tiền cho chuyến đi đó. Giá trị các mã khuyến mại từ 10K đến 100K. Suốt 3 năm có mặt tại thị trường Việt Nam cả Uber và Grab tranh nhau khuyến mại để hớt khách hàng, sợ khách đi sang hãng còn lại 😀 trong khi sự có mặt của họ ở các thành phố lớn như Hà nội và Hồ Chí Minh nơi có mật độ đong dân cư và chỉ phục vụ các chuyến đi nội thành và đi sân bay. Thành phố của ta quá nhỏ, bình thường dân văn phòng đi ăn trưa vài trăm mét cũng gọi UBER, GRAB (vì ngại trời năng, mưa mà lại được miễn phí tội gì không đi) , đi làm vài km cũng gọi Uber, Grab từ đó tạo nên các cuộc xe dựa trên NHU CẦU ẢO (tức nếu không có chuyến xe khuyến mại này thì THƯỢNG ĐẾ trên sẽ không gọi xe ). Mặc dù là ẢO nhưng nó tiêu tốn số tiền không nhỏ RẤT THẬT của UBER và GRAB trong từng đấy năm. Tôi dự tính nó lên tới vài chục triệu USD. Số tiền này bằng số lợi nhuận hàng năm của các hãng taxi truyền thống lớn nhất hiện nay trong khi doanh thu của Uber và GRAB hiện cũng chỉ bằng số lợi nhuận này nếu họ không khuyến mãi . Vậy thì có nghĩa họ đang phục vụ người Việt Nam không công.

Một hãng taxi khác lại biết nhận ra khuyết điểm thay vì đối đầu Uber, Grab thì tập trung phục vụ khách hàng tốt hơn, mặc dù có hơi muộn nhưng còn hơn là không.
Một hãng taxi khác lại biết nhận ra khuyết điểm thay vì đối đầu Uber, Grab thì tập trung phục vụ khách hàng tốt hơn, mặc dù có hơi muộn nhưng còn hơn là không.

Thị trường xe nội tỉnh không có biến động lớn, do đó trong vác năm tới để có lợi nhuận họ buộc phải giảm các chương trình giảm giá và tăng giá chuyến đi, dần dần tới lúc sẽ không còn khuyến mại và giá sẽ phải tăng hơn mức giá trung bình của taxi truyền thống hiện tại. Để có thể đặt điểm hòa vốn tại thị trường Việt Nam, cả Uber và Grab cần ít nhất 3 năm nữa với thị trường gấp 5 lần hiện tại với điều kiện thu phí lái xe ít nhất 20% và không có khuyến mại. Cách thứ 2 họ buộc phải tăng giá xe lên cao hơn giá trung bình hiện nay của taxi. Nếu trước đó họ giảm bao nhiêu thì giờ phải tăng lên bấy nhiêu. Càng giảm nhiều thì càng tăn nhiều và thời gian hoàn vốn của họ càng lâu.

Hoạt động theo mô hình góp vốn khá chằng chịt , Uber và Grab thuộc sở hữu của nhiều tập đoàn công nghệ và xe hơi trên thế giới. Chắc chắn các nhà đầu tư sẽ không thể chờ đợi quá lâu để thoái vốn, áp lực phải có lãi của Uber và Grab sẽ ngày càng gia tăng và cuộc chơi sẽ phải sớm kết thúc. Điều gì sẽ xảy ra khi đó. Mời xem phần dưới.

Ra đường rất nhiều con gái lái xe chạy GRab Bike kiếm thêm thu nhập
Ra đường rất nhiều con gái lái xe chạy GRab Bike kiếm thêm thu nhập

2 – Tận diệt taxi truyền thống – cuộc cách mạng 4.0 đang rất gần

Không phải đi đâu xa, đến Mỹ hay châu Âu cuộc cách mạng công nghiệp làn thứ 4 đang hiện diện ngay tại Việt Nam và nó sẽ diễn ra khá nhanh.

Như chúng ta đã phân tích ở trên thì taxi công nghệ còn tồn tại thì Uber hay Grab hay công ty taxi công nghệ nào khác cũng sẽ vẫn phải giằng co thị phần bằng cuộc chiến về giá, và điều đó làm cho thời gian hoàn vốn của họ lâu hơn. Nhà đâu tư không thích thế 😀

Chỉ khi nào taxi truyền thống gần như biến mất ( lúc đó chỉ còn vài cái tên và thị phần nho nhỏ rải rác hoặc chuyển đổi mô hình hoạt động ) thì lúc đó taxi công nghệ mới có thể tự làm chủ cuộc chơi và quyết định về giá mặt bằng chung của thị trường vận tải (taxi , xe ôm, xe tải nhẹ , giao hàng …) . Một khi họ được quyền quyết định về giá(chiếm phần lớn thị phần) thì chắc chắn giá không còn rẻ nữa vì lúc đó khách hàng làm gì có lựa chọn nào khác nữa đâu mà kén, giá có cao mấy cũng phải đi, lúc đó có kêu trời bảo sao ngày xưa mình ngu thế cứ ủng hộ chúng nó tưởng rẻ mãi thì cũng làm gì được nữa đâu. Taxi truyền thống lúc này không còn cơ mà vực dậy vì doanh thu giảm, áp lực nhà đầu tư, cổ đông bán vốn cổ phần mất rồi, xe thì giải tán, lái xe ra ngoài lái Uber, Grab, tự mua xe sở hữu riêng không còn trong biên chế công ty, họ thích chạy cho Uber thì chạy mà chạy cho grab thì chạy, họ cũng chẳng đeo mào nữa thì biết gọi họ ở đâu . Các hãng taxi mới có thành lập thì cũng không lấy lại được thị phần đã phân chia , thậm chí lúc đó luật cũng không cho phép lập hãng tãi mới vì lượng xe công cộng trong thành phố quá cao gây ùn tắc và khó quản lý. GAME OVER.

Hết cách, vào đường cùng taxi truyền thống treo bằng rôn khẩu hiệu ngay trên đuôi xe để phản đối uber grab
Hết cách, vào đường cùng taxi truyền thống treo bằng rôn khẩu hiệu ngay trên đuôi xe để phản đối uber grab

Do đó cuộc cách mạng của taxi công nghệ là cuộc cách mạng tận diệt, bằng mọi giá truyền thống phải biến mất. Mặc dù không ai nói ra nhưng chúng ta sẽ dần cảm nhận được điều đó. Ở tại thời điểm này, tháng 9 năm 2017 mọi thứ đang diễn ra rất đúng bài của nó: taxi truyền thống đang bán bớt xe để giảm chi phí cho chính mình nhưng cũng trúng “kế” của taxi công nghệ là khi tài xế đã không khoác màu áo của xe truyền thống họ có thể tháo mào và tự chạy cho bất kỳ hãng nào họ muốn miễn là thu nhập của họ cao hơn. Khi lái xe buộc phải mua xe của hãng taxi truyền thống, họ không còn thuộc biên chế được đóng bảo hiểm hay các phúc lợi thậm chí họ phải đóng tiền tem, mào hàng tháng , mối quan hệ của lái xe với hãng như Mai Linh, hay Vinasun là mối quan hệ cộng tác. Khi quyền lợi của họ không hơn lái xe cho Uber, Grab(cũng không được đóng bảo hiểm và nhận lương cố định) thì họ sẽ chuyển dần sang Uber và Grab khi mà bên đó có tiềm lực tài chính tốt hơn, thưởng nhiều hơn. Các hãng taxi lớn sẽ mất dần “nhân sự” từ đó mất dần “doanh thu”, thị phần dần bị thu hẹp. Một số hãng sẽ tính đường kinh doanh khác như rẽ sang mảng khác để đầu tư thay vì cố bám mảng taxi, một số thì cố đám ăn xôi cũng đú theo “trào lưu” taxi công nghệ làm app , hợp tác xe tư nhân …nhưng cuộc chơi đã kết thúc, bật lại rất khó, mọt số không tìm cách nào khác thì cổ đông yêu cầu rút vốn và giải thể. GAME lại OVER :D.

Grab tuyên bố đã chiếm xong thị phần, giờ là lúc để tăng giá
Grab tuyên bố đã chiếm xong thị phần, giờ là lúc để tăng giá

3 – Không có chuyến xe nào là miễn phí

Không ai cho bạn cái gì miễn phí mà không bắt bạn phải trả lại họ cái gì có giá trị hơn sau đó. Hôm nay bạn đi chuyến xe miễn phí, nhưng vài năm sau bạn phải đi nhiều chuyến xe với giá cao hơn nhiều lần. Tổng tiền phải trả vẫn như vậy chỉ là vấn đề thời điểm.

Với hệ thống giao thông đô thị như hiện nay thì 10-20 năm nữa hệ thống tàu điện ngầm, tàu cao tốc trên cao, xe bus vẫn không thể đáp ứng đủ nhu cầu đi lại trong thành phố. Xe hơi , xe điện (tương lại) sẽ vẫn là phương tiện công cộng hữu ích khi di chuyển ngắn.

Taxi truyền thống muốn lội ngược dòng
Taxi truyền thống muốn lội ngược dòng

Với những người ra sức ủng hộ UBER , GRAB họ không sai nhưng tầm nhìn là hạn hẹp. Với nhà quản lý thì họ phải nhìn khác, vì một nền quy hoạch tổng thể đo thụ hiện đại văn mình, dung hòa lợi ích các bên. Nhưng để quá lâu…cứt trâu sẽ hóa bùn..các cụ nói cấm sai 😀 lúc đó không thể thay đổi được nữa hoặc có thay đổi thì cũng sẽ tạo nhiều xáo trộn.

Vậy thì chúng ta nên phản đối không, không và không thể, chúng ta chỉ nên sáng suốt hơn và chọn lựa thông minh hơn. Nhưng người có lợi ích khi hiểu rõ cuộc chơi là nhà quản lý, các doanh nghiệp taxi truyền thống, các công ty khởi nghiệp công nghệ theo mô hình Uber , Grab. Tự họ phải biết đặt mình vào đâu trong bức tranh này để có lợi nhất còn phái khách hàng thì cứ lợi đâu thì hưởng đó, quy luật cung cầu thôi, nếu đắt quá thì ta đi bộ : ))) .

Một đánh giá thú vị về tài xế uber, rate này khá hài hước chắc chỉ đùa cho vui chứ khách hàng mà thế này thì thích quá :D
Một đánh giá thú vị về tài xế uber, rate này khá hài hước chắc chỉ đùa cho vui chứ khách hàng mà thế này thì thích quá 😀

 

4 – Có một thị trường Việt Nam rất khác

Tại sao Uber ở Mỹ lại đem về lợi nhuận lớn, Uber ở Trung Quốc lại thất bại và phải bán cho Didi một đối thủ lớn nhất thị trường Trung Quốc, Uber ở Hàn thì bị cấm, Uber ở Singpore một đất nước quá nhỏ lại vô cùng quan trọng với UBer đến vậy, Uber ở Ấn Độ thì nhiều tai tiếng… còn Uber ở Việt Nam một nước có thu nhập rất thấp, thị trường không lớn lại cứ cố đấm ăn xôi.

Việt Nam là một thị trường khác biệt so với tất cả còn lại. Hiểu thị trường Việt Nam mới trụ lâu và có lợi nhuận. Chỉ có các tay trường vốn như Uber, Grab mới đủ khả năng chơi cuộc chơi xe pháo này ở Việt Nam. Thu nhập của người dân Việt Nam rất thấp, đây là đại đa số khách hàng sẽ đi Uber và Grab. Nhưng người có thu nhập cao hoặc họ có xe ô tô riêng hoặc họ đi xe công có tài xế riêng, thỉnh thoảng họ mới đi UBer hay GRab. Lúc đầu khi Uber mới vào họ lôi kéo những người sở hữu xe riêng, xe sang tham gia, nhưng càng vè sau càng ít vì nhưng người này với thu nhập khủng họ chẳng có lý do gì kiếm thêm tiền vài đồng lẻ bằng cách chạy xe này, họ tham gia cho vui thôi hoặc đôi khi vì lý do tế nhị hơn …không tiện nói 😀

Nếu trông chờ vào đội ngũ ĐỐI TÁC sang chảnh này thì không ăn hua, Uber quay sang tuyển mộ các lái xe dòng xe du lịch, xe taxi tháo mào và cuối cùng thì tìm cách biến các lái xe chưa có xe cũng vay, mua xe tham gia vào làm lái xe thường xuyên kiếm cơm mỗi ngày như thu nhập chính của họ. Đối tượng này thực sự HAM , vì đây là nguồn kiếm cơm chính của họ và được tự do công việc không phụ thuộc vào ai. Các tài xế mới vào cắm nhà đi vay ngân hàng mua xe ô tô chạy uber grab thì kiểu gì cũng phải chạy, dù ngồi hơn 10h mỗi ngày vẫn phải cong đít lên chạy vì cuối tháng phải trả lãi ngân hàng, trừ tiền xăng xe và chi phí khác rồi trả lương cho chính mình chẳng còn bao nhiêu.

Một hãng taxi truyền thống đã biết nhận lỗi và thay đổi, liệu có ăn thua không nhỉ
Một hãng taxi truyền thống đã biết nhận lỗi và thay đổi, liệu có ăn thua không nhỉ

Thực chất mô hình taxi công nghệ ở Việt Nam chủ yếu là lực lượng tài xế mới vay mua xe hoặc mua lại xe cũ để chạy làm thu nhập chính chứ không phải lái xe có sẵn xe tham gia lúc rảnh rỗi kiếm tiền . Do đó thay vì giảm lượng xe sở hữu cá nhân giúp giảm khí thải và giảm ách tắc giao thông thì số lượng xe ô tô đăng ký mới tăng chóng mặt, gia tăng áp lực quản lý gao thông tại các thành phố. Mới đây thành phố Khánh Hòa, sau một thời gian ngắn Grab và Uber bắt đầu hoạt động, lãnh đạo thành phố đã phải đưa ra chính sách hạn chế lượng xe uber grab ở đây vì số lượng xe đã vượt quá số xe cần thiết đáp ứng nhu cầu của thành phố gây ách tắc giao thông ảnh hưởng tới vấn đề quản lý đô thị, du lịch tại đây. Các lái xe thì nháo nhào tháng này chạy Uber hỗ trợ tốt nhưng tháng sau đã nhảy sang Grab nếu bên đó tốt hơn, sau khi bị khóa tài khoản cả 2 bên thì một là tuyển lái mới hoặc bán xe . Số lượng xe đã chạy Uber và Grab bán ra không phải nhỏ, hàng ngày có tin rao bán xe ô tô cũ đã có tài khoản Uber và Grab nhan nhản trên mạng. Rõ ràng trước khi có sự ĐỔ BỘ của taxi công nghệ thì taxi truyền thống không có hiện tượng này.

Cuộc chơi giữa taxi truyền thống và công nghệ là không cân sức , khi một bên là các công ty giá trị tỷ usd , có nguồn lực tài chính vô cùng lớn sẵn sàng lỗ vài năm với các doanh nghiệp trung nước, vốn đi vay ngân hàng, cầm cố để mua xe không thể giảm giá dưới chi phí giá vốn thì rõ ràng đây là cuộc cạnh tranh không hề cân sức và phần thắng thuộc về ai thì đều đoán được. Vì vậy ngoài yếu tố công nghệ ra (mà bây giờ bất kỳ công ty công nghệ nào cũng làm được ứng dụng di động như app của uber và Grab) thì vốn mới yếu tố quyết định thắng thua trong cuộc chơi này. Nếu cả UBer và Grab không có đủ tiền để đỏ vào thị trường Việt Nam châp nhận lỗ hàng trăm tỷ đồng thì chắc gì đã thắng được taxi truyền thống .

Là người dùng sản phẩm bạn không quan tâm ai thắng thua ra sao nhưng là một startup bạn biết mình nên hành động gì rồi chứ. Chúc bạn may mắn.

Thị phần taxi đã phân định từ lâu, giờ chỉ còn là cuộc chiến giữa UBER và GRAB, taxi truyền thống đã thất thế.
Thị phần taxi đã phân định từ lâu, giờ chỉ còn là cuộc chiến giữa UBER và GRAB, taxi truyền thống đã thất thế.