10 điều start-up nên tránh trước khi quá muộn

10 điều start-up nên tránh trước khi quá muộn

CHIA SẺ

(Hoặc là bạn làm đúng như thế này hoặc là bạn chẳng có cơ hội mà làm nó nữa)

Dưới đây là 10 điều start-up nên tránh trước khi quá muộn:

1-Tuyển dụng sai quy trình

Thời gian đầu đối với startup là quan trọng nhất, nhóm lúc này không cần quá nhiều thành viên mà với những cái tôi quá lớn do đó bạn cần những thành viên gắn kết, họ có thể không phải là người quá xuất sắc nhưng phải có tính kết nối, đa nhiệm .

Giai đoạn đầu của nhóm trước khi thành lập công ty cho tới khi qua giai đoạn phát triển sản phẩm để bán hàng thì quản lý là quan trọng, nhiệm vụ duy nhất của nhóm lúc đó là phải cho ra sản phẩm đáp ứng tốt nhu cầu người dùng. Giai đoạn tiếp theo khi công ty bạn vượt quá 100 người thì bạn cần có một triết lý quản trị khác phù hợp hơn với chiến lược sản phẩm và dịch vụ mới cho thị trường lớn hơn. Lúc này bạn không chỉ cần nhân sự quản lý tốt mà cần một lãnh đạo tốt có tầm nhìn xa hơn.

Đa phần các nhóm khởi nghiệp thường loay hoay thời gian đầu để vẽ ra rất nhiều viễn cảnh, các chiến lược cao siêu mà không thể nhanh chóng quyết định được đâu mới là hướng họ phải đi trong khi việc cần làm trước mắt là cho ra sản phẩm để đánh giá phản hồi của người dùng. Nên nhớ rằng chiến lược hoàn toàn có thể thay đổi khi môi trường kinh doanh thay đổi và bạn đừng mất quá nhiều thời gian cho việc nghiên cứu chiến lược khi bạn chưa có một sản phẩm có thể DEMO được.

 

2-Chọn nhầm người

Đưa quá nhiều thành viên có mối quan hệ gần gũi như bạn bè, người thân vào nhóm là một sai lầm vì bạn sẽ trở nên khó xử khi đưa ra một quyết định lớn nếu bạn là người đứng đầu. Chọn một co-founder mà bạn chưa thực sự hiểu rõ về họ cũng là một sai lầm tương tự thường thấy. Đa phần các start-up nhanh chóng tan rã là ở sự xung đột các mối quan hệ trong nhóm hơn vì sự thiếu tính cạnh tranh của sản phẩm hay thị trường không đem lại khách hàng cho bạn. Và rủi ro này xảy ra ở bất kì giai đoạn nào của quá trình phát triển công ty nhưng khó khăn nhất và nhanh nhất vẫn ở giai đoạn đầu khi lập nhóm.

Sẽ mệt mỏi thế nào nếu hàng ngày bạn phải đối mặt với nhưng người thiếu hợp tác

3-Thiếu tập trung

Một lỗi thường thấy ở các startup là hay ôm đồm nhiều ý tưởng và trộn chúng trong cùng một sản phẩm dẫn tới thiếu tập trung giá trị cốt lõi chính. Khi sản phẩm đưa ra thị trường khách hàng sẽ khó thể nhận ra đâu mới là tính năng nổi trội của sản phẩm hay lý do gì họ quyết định sản phẩm này là lựa chọn thông minh của họ. Đơn giản vì sản phẩm của bạn có quá nhiều tinh năng nhưng không có tính năng nào thực sự xuất sắc vậy. Cũng như một vận động viên thi đấu Olympic sẽ không thể giành chiến thắng ở môn Ushu với các võ sĩ Ushu thứ hạng cao khác nếu anh ta cùng lúc luyện cả Ushu, Takatedo, Judo, Pencatsilat…Mỗi môn võ có sự tập trung riêng cho một bộ phận của cơ thể như Ushu thì nhuần nhuyễn, uyển chuyển toàn thân, Karatedo thì dùng tay nhiều hơn Takwwondo, Pencatsilat thì dùng chân dá quệt với tay nắm đối thủ trong khi Judo lại dùng vật và đối kháng ở cự ly gần là chủ yếu…

Đến giờ thì bạn đã nhận ra sản phẩm của mình dùng lợi thế nào rồi chứ? Nếu chưa thì ngừng việc tung ra sản phẩm và rà soát lại từ bước đầu.

4-Cần quá nhiều tiền cho seed fund

Khi hỏi về vốn cần thiết cho khởi nghiệp, đa phần các team sẽ nói ra con số trên trời thường khoảng vài trăm ngàn tới vài triệu USD. Trong khi đó các nhà đầu tư thường  quan tâm hơn tới số tiền mà nhóm thực sự cần để phát triển sản phẩm tới khi tung ra thị trường hơn là tổng số tiền mà nhòm cần để kinh doanh. Thực chất bài toán gọi vốn là một bài toán có nhiều mệnh đề cần giải khi kết quả của mệnh đề 1 sẽ kéo theo kết quả của mệnh đều 2. Khi bạn đã có sản phẩm trong tay, bạn mới có thể bán nó, khi bạn bán bạn mới cần tiền, khi bạn có doanh thu bạn mới biết có thực sự cần tiền để mở rộng sản phẩm này cho thị trường lớn hơn hay thu hẹp lại và đầu tư sang sản phẩm khác…. Mọi dự đoán chỉ thực sự có ý nghĩa nếu bạn đã từng điều hành một doanh nghiệp trong cùng ngành nghề, cùng thị trường, cùng điều kiện kinh doanh khác. Và đó là điều mà phần lớn các startup đều không thể có được nếu startup lần đầu.

Đốt tiền là sở thích hết sức tao nhã của các founder trẻ

Với số tiền nhiều hơn mức cần thiết trong tay, các founder sẽ trở nên bối rối và họ sẽ tiêu số tiền đó nhanh hơn dự kiến, dần dần giá trị công ty giảm sút và giá trị cổ phần cũng không thể tăng giá, họ sẽ trở nên khó khăn ở vòng gọi vốn sau. Và khi nhà đầu tư vòng 1 không tìm được cơ hội thoái vốn họ sẽ không rót tiếp vòng 2.Lúc đó doanh nghiệp của bạn sẽ mắc kẹt ở giữa khi đã bán quá nhiều cổ phần cho nhà đầu tư mà lại không thể làm tăng giá trị công ty, trong khi nhà đầu thư mạo hiểm thường không muốn sở hữu quá nhiều cổ phiếu của một công ty sắp lao dốc ở giai đoạn sớm.

5-Quá tham vọng

Gần đây tôi có gặp một vài bạn trẻ , tràn đầy nhiệt huyết , ý tưởng táo bạo cùng với bản kế hoạch dài hàng chục trang giấy đến gặp và nhờ gọi vốn cho dự án KHỦNG của họ. Trong cuộc nói chuyện đầy hứng khởi với giọng thao thao bất tuyệt về viễn cảnh dự án rằng dự án của họ hiện đang ở dạng ý tưởng nhưng gọi vài trăm ngàn USD , sau 1 năm có vài triệu user và 6 tháng là có thể sang Mỹ để gọi vốn các nhà đầu tư lớn. Các ý tưởng của họ đều ngang tầm Google, Facebook và họ luôn quả quyết là ý tưởng đó độc nhất vô nhị, chưa ai nghĩ ra, giải quyết được những bài toán chưa ai giải quyết được.

Mọi thành công lớn bắt đầu tư bước đi nhỏ

Câu hỏi với các dự án kiểu này là Bạn có thể tóm tắt ý tưởng của bạn trong 1 câu duy nhất hay không? Nếu bạn không thể nói một cách rõ ràng  về ý tưởng của bạn một cách đơn giản nhất thì bạn nên xem lại ý tưởng của mình vì chính bạn sẽ không hiểu bạn đang nói gì 😀

6-Không thực sự hiểu bản thân

Năng lực của mỗi người là giới hạn, vậy nên một người dù tài giỏi đến mấy cũng không thể làm tất cả mọi việc mà người giỏi nhất chính là người chẳng phải làm gì cả và mọi việc vẫn suôn sẻ. Các co-founder của dự án thường không nắm rõ năng lực thực sự của mình sẽ gây ảo tưởng và điều đó kéo theo sự ảo tưởng của các thành viên khác. Các tốt nhất là hãy thành thực với bản thân về những gì bạn có thể cam kết thực hiện và để cho những thành viên khác bù đắp điều đó. Nếu bạn giỏi quản lý thì việc của bạn là làm mọi người làm việc hiệu quả hơn chứ không phải can thiệp quá sâu vào kĩ thuật. Nếu khả năng của bạn là tiếp thị thì việc của bạn là làm sản phẩm đến với nhiều khách hàng nhất.

7-Thiếu kĩ năng quản lý chứ không phải thiếu tầm nhìn(thời kì đầu)

Ai cũng có tầm nhìn nhất định, tôi cam đoan là như vậy . Nhưng trong một thời kì mà tốc độ phát triển công nghệ đến chóng mặt thì mọi tầm nhìn sẽ chẳng còn ý nghĩa nhiều nữa nếu nó không được điều chỉnh thường xuyên cùng với sự hiện thực hóa các giải pháp đi kèm. Giai đoạn đầu của startup quyết định sự thành bại thì kĩ năng quản lý là quan trọng, và khi đó bạn có thể không cần để ý nhiều tới những viễn cảnh xa xôi vội, việc của bạn là giải quyết từng công việc nhỏ một để mọi thứ diễn ra như kế hoạch. Nhìn rất xa nhưng quản lý rất tệ là nguyên nhân dẫn tới hầu hết các thất bại của nhóm bởi hình ảnh người đừng đầu trở nên thiếu tin cậy khi họ nói mà không làm được.

Những việc tưởng như nhỏ bé trở nên rắc rối vì không thể giải quyết một cách trọn vẹn

8-Thiếu khả năng lãnh đạo khi công ty phát triển mạnh

Công việc của quản lý cấp cao là quản lý các cấp quản lý tầm trung. Nếu các trưởng bộ phận đều có thể tự quản lý bản thân và quản lý nhóm thì bạn cần gì phải quản lý nữa. Ngược lại nếu họ làm chưa tốt thì chính bạn cũng là nhà quản lý tồi. Tuy nhiên khi công ty ở giai đoạn phát triển mạnh, nếu chỉ dừng ở khả năng quản lý nội bộ bạn sẽ khiến đà tăng trưởng chậm lại do thiếu tính sáng tạo, sự mở rộng thị trường và động lực thúc đẩy năng suất làm việc của nhân viên. Không thể thúc đẩy nội lực của nhân viên, bạn sẽ phải quản lý mãi mãi nếu không để nhân viên tự quản lý họ. Chừng nào bạn chưa thoát ra là một nhà lãnh đạo thì bạn sẽ vẫn tiếp tục quản lý công ty một cách chật vật và cũng khó có thể tìm được các nhà quản lý kế cận bạn cho kế hoạch tăng trường mở rộng của công ty.

 

9-Thành công quá sớm

Nên nhớ rằng nếu công ty bạn mới có 2,3 năm thành công về doanh số hay lợi nhuận điều đó cũng chưa đảm bảo bạn sẽ giữ vững vị trí này trong các năm tiếp theo. Đa phần các mô hình kinh doanh dễ dàng thành công là mô hình đã được thị trường tiếp nhận nhưng các nguồn lực, nền tảng hỗ trợ doanh nghiệp bạn lại không phải do bạn quyết định, tức không phải của nhà trồng được.

Hãy nghĩ xem một cong ty làm CP(cung cấp nội dung số) sẽ ra sao nếu nhà mạng cắt khoản chiết khấu, nếu công ty thiết kế website không chịu nổi khoản quảng cáo cho các kênh nếu đồng loạt bị tăng giá hoặc chi phí hosting quá đắt đỏ, hoặc nhân sự đòi hỏi lương quá cao. Hoặc nếu công ty bạn làm TMDT, chi phí vận chuyên đột ngột tăng cao do việc thuê ngoài các dịch vụ logistic tăng cao, nếu công ty bạn 80% doanh số từ việc tư ván bán hàng mà bạn lại thuê Call center từ bên ngoài, một ngày đẹp trời công ty đối tác của bạn tăng giá nhẹ nhàng 30% , bạn sẽ trở tay không kịp.

10.Không có kế hoạch tái cấu trúc doanh nghiệp

Sau khi sống sót 2 năm đầu bạn cần có kế hoạch dài hơi hơn. Hoặc là tiếp tục phát triển ngành nghề của bạn ở thị trường lớn hơn, hoặc bán nhiều sản phẩm hơn hoặc đập nó đi và làm ván mới hoặc thu nhỏ lại để đầu tư R&D sản phẩm dịch dụ đi kèm cho tới khi các đầu mối trong chuỗi liên kết giá trị công ty bạn đều do bạn làm chủ.

Cần lập kế hoạch thật chi tiết cho mọi bước đi của doanh nghiệp

Vậy tại sao các công ty như Samsung, Apple lại có thể outsource toàn bộ phần sản xuất của họ sang nước khác. Đơn giản là tất cả các khâu đều được họ kiểm duyệt kĩ, từ link kiện tới kiến trúc sản phẩm, thứ duy nhất gây rủi ro là chi phí nhân công, điều này đã được đưa và cam kết dài hạn và quy định về phạt hợp đồng, và tất nhiên ngay cả khi điều đó diễn ra vẫn phải có phương án 2.